Edutapia

Wiado­mo, że ta­ki a ta­ki po­mysł jest nie do zreali­zowa­nia. Ale żyje so­bie ja­kiś nieuk, który o tym nie wie. I on właśnie do­konu­je te­go wynalazku. 

Albert Einstein

Integracja sensoryczna - z czym to zjeść?

Każdego dnia nasze ciało, a przez nie nasz MÓZG, zalewane jest tysiącami, setkami tysięcy bodźców. Czasem trudno w tym morzu doznań wyłowić to, co naprawdę jest dla nas ważne i na czym należy się skupić.

 

 

 


 

 

Czy łatwo jest skoncentrować się na głosie nauczyciela, jeśli moje dłonie, ciągle chcą się ruszać, wiatr za oknem jest dziś tak głośny, a Zosia z trzeciej ławki znów stuka ołówkiem w ławkę. Do tego to nieprzyjemne brzęczenie jarzeniówek. Pani użyła dziś innych perfum. Metka w bluzce gryzie mnie i drapie tak mocno. A dzwonek wcale nie przynosi wybawienia. Jest jak alarm wzywający do ucieczki. Na przerwie jest jeszcze gorzej. Dzieci biegają, krzyczą, piszczą i nie ma gdzie się przed tym ukryć…

Nie tylko dzieci doświadczają tego typu przeciążeń. Trudno skoncentrować się na pracy nad projektem, na telekonferencji lub rozmowie z szefem, kiedy pani Beata znów tak intensywnie żuje gumę. Kolega zza ścianki ziewa tak niemiłosiernie przeciągle. Komputer buczy, a monitor niemal oślepia, choć jasność jest zmniejszona do minimum.

Czasem po prostu jesteśmy zmęczeni i to utrudnia nam przetrwanie dnia. Ale są osoby, które doświadczają tego cały czas. Na czym polegają ich trudności? Skąd się biorą i co można z tym zrobić?

Nasz organizm wyposażony jest całkiem nieźle pracujący system odbierania, filtrowania, rozpoznawania i wykorzystywania sygnałów płynących z naszego otoczenia. Nie jest to zdolność, z którą się rodzimy. Rozwija się ona wraz z wiekiem i zdobywanymi przez nas doświadczeniami. To, czego doświadczamy poprzez zmysły wędruje dalej ścieżkami neuronalnymi do naszego mózgu, który steruje reakcjami na środowisko zewnętrzne. Jeśli słyszymy dźwięk, który jest dla nas zbyt głośny, zatykamy uszy. Jeśli dotkniemy czegoś zbyt ciepłego, cofamy rękę. Jeśli staniemy na czymś niestabilnym, musimy “złapać” równowagę, aby się nie przewrócić. Te wszystkie reakcje adaptacyjne kształtują się pod wpływem tego, czego doświadczamy i odpowiedzi naszego mózgu na wciąż zmieniające się środowisko. Dzięki temu możemy przetrwać i funkcjonować.

Co dzieje się jednak, gdy po drodze nastąpi jakaś trudność? Jeśli nasz mózg nie potrafi odpowiedzieć na nierówne podłoże? Jeśli dźwięki neutralne dla przeciętnego człowieka są dla nas zbyt głośne, a nawet bolesne? Jeśli nasze dziecko nie chce przytulania, ponieważ jest to dla niego niekomfortowe? Bardzo lubi za to przepychać się przez ciasne przejścia, a najchętniej chowa w niewielkiej przestrzeni za szafą…

Tu przychodzi z odpowiedzią integracja sensoryczna. Polega ona na układaniu przez nasz mózg wrażeń odbieranych przez zmysły. Dzieli informacje na te, które są potrzebne i na te, które można zignorować. Dzięki temu pozwala prawidłowo reagować i przenieść te reakcje na działanie. Ma to bezpośredni wpływ na nasze zdolności i zachowania – w edukacji, pracy, społeczeństwie, itd. Jest niezbędna, aby nasz układ nerwowy – różne jego części składowe – mogły efektywnie współdziałać i odpowiedzieć na nasze potrzeby i sygnały środowiska.

O zaburzeniach przetwarzania sensorycznego możemy więc mówić, kiedy informacje pochodzące od zmysłów nie są właściwie interpretowane i przetwarzane na odpowiednie reakcje. Objawiają się one w postaci różnych zachowań, również emocji czy problemów z skupieniem uwagi czy utrzymaniem równowagi, a także innych problemów motorycznych, właściwym planowaniem ruchu czy działań. Za nimi mogą iść kolejne trudności, kiedy dziecko widzi, że nie radzi sobie ze stawianymi mu wymagania, a narastające problemy prowadzić do obniżenia samooceny, czy problemów w zachowaniach społecznych.

Dlatego tak ważne jest, aby odpowiednio rozpoznać i zapewnić właściwa pomoc osobom z zaburzeniami integracji sensorycznej. Mają one wpływ na jakość naszego życia i czerpanie z niego satysfakcji.

 

Bibliografia

– A.J. Ayres, Dziecko a integracja sensoryczna, Gdańsk 2016, wyd. Harmonia

 –  Biel, Integracja sensoryczna. Skuteczne strategie w terapii dzieci i nastolatków, Kraków 2015, wyd. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

 – L.J. Miller, Dzieci w świecie doznań. Jak pomóc dzieciom z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego?, Gdańsk 2016, wyd. Harmonia

Małgorzata Pelowska
$model->autorzy->imie . ' ' . $model->autorzy->nazwisko ?>

Diagnosta i terapeuta zaburzeń integracji sensorycznej, pedagog specjalny, specjalista pedagogiki kreatywności.