Edutapia

Prawdziwa nauka bardziej polega na zadawaniu odpowiednich pytań, aniżeli na dawaniu odpowiedzi.

Josef Albers

 

Miś Szumiś - hit czy kit?

Moda na Misie Szumisie trwa już od jakiegoś czasu. Szumiących zabawek jest coraz więcej na rynku. Producenci prześcigają się w wymyślaniu wzorów oraz zachęcaniu do kupowania ich produktów. Zmęczeni rodzice wyciągają ręce po każdą rzecz, która zapewni im godzinę więcej zbawiennego snu. Postanowiliśmy przjrzeć się badaniom naukowym, zmysłowi słuchu, normom oraz samym misiom, które są dostępne na rynku.

Ale od początku...
 

Co się dzieje w okresie prenatalnym?

Rozwój słuchu dziecka rozpoczyna się już w okresie prenatalnym, w łonie matki. Już w czwartym tygodniu wykształcają się pęcherzyki słuchowe. W siódmym tygodniu ciąży zaczynają kształtować się uszy. Aparat słuchowy dojrzały jest już w czternastym tygodniu. W piątym miesiącu życia płodowego dziecko zaczyna słyszeć! Co słyszy? Odgłosy dochodzące z ciała matki: bicie serca, wody płodowe, przepływającą krew, oddech, pracę jelit i innych narządów, głos matki, stłumione odgłosy ze środowiska zewnętrznego, a także odgłosy wydawane przez własne ciało. Dźwięki docierające do malucha z racji tego, że jest on otoczony płynem owodniowym mają częstotliwości w granicach 300-1000hZ. Dlaczego wspominam o częstotliwości? Ponieważ elektroniczny szum generowany przez zabawki szumiące jest wysoki (3000 - 22000 hZ) i zdecydowanie nie jest on tym do czego dziecko było przyzwyczajone przebywając w łonie matki.

Naukowcy z Uniwersytetu w Auckland w Nowej Zelandii postanowili sprawdzić co nie służy rozwojowi słuchu dziecka będącego jeszcze w brzuchu swojej mamy. Obserwowali jak 28 tygodniowe płody reagowały na różne dźwięki. Rezultaty były naprawdę ciekawe. Maluchy słysząc głośne dźwięki odwracały głowę, reagowały gwałtownymi kopniakami, otwierały usta, drżały im policzki co naukowcy przyrównali do płaczu. Oczywiście nie możemy sprawdzić czy negatywna reacja na głośne dźwięki miałaby jakiś wpływ na uszkodzenie słuchu już w okresie prenatalnym, poniważ takie badania przeprowadzane na kobietach w ciąży i nienarodzonych dzieciach były by nie etyczne i niebezpieczne (musianoby dostarczać długotrwałtych szkodliwych bodźców). Jednak badania na zwierzętach wykazały, że głośny hałas uszkadzał komórki włoskowate w przewodzie ślimakowym. Skutkiem takiego uszkodzenia może być częściowa lub trwała utrata słuchu. Inne badania pokazują, że dzieci których mamy pracowały w ciąży i były narażone na długotrwały hałas, miały gorszy słuch niż ich rówieśnicy. Po ogłoszeniu tych obserwacji zaczęto zalecać kobietom ciężarnym by nie pracowały na stanowiskach, na których poziom hałasu przekracza 85dB.

Nie można nie wspomnieć o tym, że poziom natężenia dźwięków dla noworoska wynosi maksymalnie 50dB!

 


 

Badania naukowców z Kanady

W 2014 roku naukowcy z Toronto przyglądali się szumiącym i grającym zabawkom. Podczas swoich badań wykazali, że regularne stotowanie szumiących czy grających zabawek (np. karuzele z pozytywkami) może negatywnie wpłynąć na rozwój słuchu i przetwarzania słuchowego dziecka. Naukowcy przetestowali 14 różnych zabawek szumiąco-grających. Okazało się, że każda z nich przekraczała dopuszczalne normy natężenia dźwięku dla niemowląt, a aż trzy przekroczyły nawet limity dopuszczalne dla osób dorosłych. Wszystkie sprzęty przekraczały dopuszczalny dla noworodka poziom 50dB, a niektóre z nich wykazywały aż 92dB, co można porównać do przejeżdżającego obok nas motocyklu. Co ważne zabawki postawione były JEDEN METR od urządzenia pomiarowego! Po przeniesieniu ich na odległość 2 metrów natężenie nadal było zbyt duże.

 

Misie Szumisie dostępne na rynku

Szukając odpowiedzi, czy Misie Szumisie są bezpiecznie dla rozwoju słuchu maluchów postanowiliśmy zrobić rozeznanie na rynku i sprawdziliśmy specyfikację kilku modeli tych zabawek (oraz wysłaliśmy zapytania do niektórych producentów o natężenie dźwięków ich produktów).

Informacje, które udało się zgromadzić wykazały że:

Normy Uni Europejskiej

Unia Europejska wprowadziła normy natężenia dźwięków dla ZABAWEK grających do 72dB. Dlaczego podkreślam słowo ZABAWKI? Ponieważ dziecko zazwyczaj bawi się taką zabawką przez kilka minut. Włącza dźwięk, wyłącza, odkłada, bierze do rączki i znajduje coś innego do zabawy. Misie Szumisie stawiamy w kołysce. Wydają jednostajny dźwięk przez 40 minut, godzinę, dwie, trzy. Tuż przy uchu.

Tutaj raz jeszcze przypominam badania kolegów Kanadyjczyków, gdzie zabawki były oddalone o metr i dwa metry od urządzenia do pomiarów natężenia dźwięków. A gdyby dokonać pomiarów w odległości takiej, w jakiej stawiamy Szumisie? Odpowiedzcie sobie sami.

 

Wpływ białego szumu na rozwój

Nie da się jednoznacznie stwierdzić jaka dawka białego szumu jest bezpieczna dla dziecka, czy jaka dawka może wpłynać negatywnie na jego rozwój (szczególnie słuchu oraz powiązanej z nim mowy). Dlaczego? Ponieważ takie badania na niemowlakach byłyby zwyczajnie nie eteyczne i zbyt niebezpieczne. Jednak badania na szczurach, które wystawione były na długotrwały biały szum dały pole do przypuszczań, że u ludzkich niemowląt wystawionych na taki dźwięk może wystąpić opóźnienie w rozwoju słuchu oraz mowy.

Drogi słuchowe oraz kora w mózgu nie są jeszcze w pełni wykształcone. Dziecko uczy się dźwięków otoczenia, przyzwyczaja do nich mózg. Nawet kiedy śpi odbiera różne dźwięki (telewizor i rozmowę rodziców z sąsiedniego pokoju, przejeżdżający za oknem samochód, szczekającego psa, spuszczoną wodę w toalecie itd) i uczy się je filtrować (na te które powinny go zaalarmować i obudzić i na te które można zignorować). Biały szum wydawany przez Misie Szumisie hamuje docieranie tych dźwięków do mózgu dziecka, co sprawia że jest on uboższy w doświadczenia, nie może się uczyć i nie rozwija się prawidłowo.

 

 

Podsumowanie

 

Czy warto używać Misiów Szumisiów?

My zarówno jako terapeuci jak i rodzice jesteśmy na NIE. Uważamy, że bilans strat jest większy niż bilans zysków.
A wy? Jak uważacie?

Pozdrawiamy serdecznie!

 

 

 

 

Bibliografia

1. Sensoryczne niemowlę - Joanna Szulc, Aleksandra Charęzińska

2. Podstawy fizjologi człowieka pod redakcją S.J.Konturka. Układ nerwowy i narządy zmysłów - Bogdan Sadowski

3. https://www.asha.org/public/hearing/Noise/

4. Committee on Environmental Health, Noise: A Hazard for the Fetus and Newborn

5. Levene M. I., Chervenak F. A. (red.), Fetal and Neonatal Neurology and Neurosurgery. Churchill Livingstone 2009

Barbara Czapska
$model->autorzy->imie . ' ' . $model->autorzy->nazwisko ?>

Diagnosta i terapeuta zaburzeń integracji sensorycznej, pedagog specjalny, specjalista diagnozy i terapii pedagogicznej. Właściciel Edutapii.

www.facebook.com/czapskabarbara